Tiêm thuốc tránh thai: cơ chế hoạt động và hiệu quả

Trong số các biện pháp tránh thai được áp dụng rộng rãi hiện nay thì tránh thai bằng tiêm thuốc được xếp vào một trong những phương pháp có tỷ lệ phòng tránh hiệu quả cao nhất lên tới 99,6%.

Đối với những người không muốn dùng các biện pháp như bao cao su hay uống thuốc thì việc tiêm có thể đáp ứng được các điều kiện thay thế mà người sử dụng mong muốn trong khi lại cho hiệu quả ngừa thai cao hơn, đơn giản hơn. Vậy cơ chế hoạt động của thuốc tiêm tránh thai như thế nào?

Thuốc tiêm tránh thai được chia làm 2 dạng

  • Loại 1 có chứa các thành phần progestin, estrogen.
  • Loại 2 chỉ chứa progestin bao gồm DMPA và NETEN (trong đó thuốc chứa DMPA được khuyến khích sử dụng rộng rãi).
Tiêm thuốc và cấy que tránh thai
Tiêm thuốc và cấy que tránh thai là biện pháp ngừa thai an toàn và hiệu quả cao nhất

Cơ chế của việc tránh thai bằng tiêm thuốc

Thuốc tiêm tránh thai đã được phát triển từ những năm 60, 70 của những thập niên trước và đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều quốc gia như 1 trong những biện pháp tránh thai an toàn.

Cơ chế hoạt động của thuốc tiêm

Thuốc tiêm tránh thai ngăn ngừa thu thai qua 3 cơ chế sau:

1; Khi thuốc vào đến cơ thể sẽ giải phóng hormone progestin làm ức chế hoàn toàn quá trình rụng trứng dẫn đến không thể thụ thai được.

2; Làm giảm sự tiết chất nhầy ở cổ tử cung người nữ, làm khiến tinh trùng không thể thâm nhập vào tử cung, nên nếu trứng có rụng cũng không thể được thụ thai.

3; Thuốc cũng giúp làm mỏng niêm mạc tử cung khiến trứng không thể làm tổ và qua đó ngăn chặn việc thụ thai.

Với 3 cơ chế ngăn ngừa thụ thai trên so với các biện pháp khác như uống thuốc tránh thai hàng ngày, uông thuốc tránh thai khẩn cấp, sử dụng bao cao su, đặt vòng thì việc tiêm thuốc tránh thai có hiệu quả cao hơn. Tác dụng nhanh hơn do thuốc ngấm trực tiếp vào máu dưới da.

2. Thời điểm tiêm

  1. Tiêm mũi đầu tiên trong 5 ngày đầu của chu kỳ kinh nguyệt để tránh việc vô ý cho phụ nữ mang thai, mũi tiêm tiếp theo cách mũi đầu 3 tháng.
  2. Nếu bệnh nhân đang cho con bú, tiêm mũi đầu tiên không sớm hơn 6 tuần sau sinh.

3.Ưu điểm và nhược điểm của phương pháp tránh thai bằng tiêm thuốc

Mỗi phương pháp tránh thai sử dụng đều có những ưu và nhược điểm riêng, hiểu rõ các ưu và nhược điểm này sẽ giúp chị em cân nhắc kỹ hơn về lựa chọn của bản thân.

Ưu điểm

Ưu điểm của phương pháp tránh thai này

  • Một liều dùng của thuốc tiêm DMPA 150mg hấp thu chậm, tác dụng kéo dài lâu. Khi tiêm thuốc tránh thai, hiệu quả sẽ kéo dài trong 3 tháng và bạn hoàn toàn không phải dùng thêm bất cứ biện pháp tránh thai nào khác.
  • Thuốc không ảnh hưởng đến khả năng sinh sản của chị em phụ nữ về sau này.
  • Thuốc có thể sử dụng được cho các chị em đang cho con bú do thuốc chỉ qua sữa một phần rất nhỏ và không đủ khả năng làm ảnh hưởng gì đến bé. Thuốc thậm chí còn có khả năng duy trì và tăng sự tiết sữa  ở bà mẹ đang cho con bú.
  • Không gây ra các rối loạn đến mạch hay huyết áp, an toàn cho hệ miễn dịch và quá trình sản xuất steroid trong cơ thể.
  • Không gây phù nề cho người sử dụng hay làm phát triển u xơ tử cung, người đang bị u xơ cũng có thể sử dụng được.
  • An toàn để sử dụng cho người mắc bệnh van tim, tuy nhiên chỉ ở các trường hợp chưa biến chứng

Nhược điểm

  • Ảnh hưởng đến chu kỳ kinh nguyệt

Một trong những nhược điểm thường thấy của biện pháp tránh thai bằng tiêm thuốc này là ảnh hưởng rõ rệt đến chu kỳ kinh nguyệt của chị em. Bạn có thể sẽ có chu kỳ kinh không đều, chậm kinh, thậm chí mất kinh hoặc rong kinh trong quá trình sử dụng biện pháp.

  • Mất kinh

Điều này xảy ra do khi sử dụng thuốc tiêm tránh thai chỉ chứa progestin thì lượng progestin trong cơ thể sẽ cao hơn lượng estrogen tự nhiên khiến niêm mạc không dày lên và bong ra nên không có hiện tượng chảy máu như khi hành kinh bình thường.

Theo số liệu thống kê thì khoảng 60% số người sử dụng có triệu chứng này. Tuy nhiên, đây không phải là điều gì đáng lo ngại cả bởi hiện tượng này được cho là thông thường ở phần lớn người dùng, không gây ảnh hưởng gì đến khả năng sinh sản về sau này cho chị em.

Mất kinh do tiêm thuốc tránh thai
Mất kinh do tiêm thuốc tránh thai
  • Rong kinh

Hiện tượng này cũng có thể xuất hiện khi dùng thuốc tiêm tránh thai là do cơ chế làm mỏng niêm mạc tử cung gây ra tình trạng máu chảy nhỏ rọt với lượng rất ít. Rong kinh là kinh nguyệt có thể kéo dài từ 7 – 8 ngày trong chu kỳ kinh nguyêt, lượng máu có thể như bình thường hoặc nhiều hơn.

Hiện tượng này thường chỉ xuất hiện ở 1 vài mũi tiêm đầu và sẽ dần tự ổn định theo thời gian. Bạn hoàn toàn có thể thực hiện việc tiêm tiếp các mũi sau bình thường nhé.

  • Rong huyết

Xuất hiện xuất huyết ở giữa chu kỳ hành kinh nhưng sẽ tự hết và không cần điều trị gì.

Do đó, việc khám sức khỏe và tư vấn chuyên khoa là rất cần thiết để tránh những trường hợp không mong muốn.

4. Những lưu ý cần biết khi tránh thai bằng tiêm thuốc

Quan hệ sau khi tiêm thuốc

Để việc tiêm thuốc đảm bảo hiệu quả tránh thai tuyệt đối thì có một số điều bạn sẽ cần phải lưu ý trong quan hệ vợ chồng nhé. Trong đó, thời gian bạn thực hiện tiêm thuốc sẽ có tác động quyết định về thời gian quan hệ an toàn.

Quan hệ sau tiêm thuốc tránh thai
Quan hệ sau tiêm thuốc tránh thai
  • Trong tuần đầu tiên

Nếu việc tiêm thuốc được thực hiện từ ngày thứ nhất đến ngày thứ 7 trong chu kỳ kinh nguyệt của chị em thì các chị em có thể hoàn toàn yên tâm về tác dụng của thuốc nhé.

Bởi trong khoảng thời gian này thuốc sẽ phát huy hiệu quả tức thì ngay sau khi tiêm, chị em hoàn toàn có thể yên tâm về chuyện vợ chồng mà không sợ sự cố ngoài ý muốn.

  • Sau tuần đầu tiên

Đối với các trường hợp tiêm thuốc sau ngày thứ 7 của chu kỳ thì chị em lưu ý cần thiết phải sử dụng thêm một biện pháp phòng tránh đi kèm khi quan hệ trong vòng 24 tiếng tính từ thời điểm bắt đầu tiêm thuốc mới đảm bảo được hiệu quả phòng tránh thai tuyệt đối.

Sau thời gian đó, bạn có thể quan hệ vợ chồng bình thường mà không cần lo lắng gì nhé.

Mang thai sau khi tiêm thuốc

Đối với  viêc tránh thai bằng tiêm thuốc thì khi chị em có ý định mang thai chỉ cần ngừng việc tiêm thuốc. Khi ngừng tiêm thuốc, kinh nguyệt cũng sẽ quay trở lại để chị em sẵn sàng cho việc thụ thai. Tuy nhiên, thời gian kinh nguyệt quay trở lại ở mỗi người cũng không giống nhau.

Ở một số người có thể chỉ mất vài ngày, vài tuần tùy thuộc chu kỳ, nhưng ở một số người khác có thể phải mất vài tháng mới thấy lại kinh nguyệt. Tùy thuộc vào thời gian quay trở lại của kinh nguyệt mà thời gian thụ thai nhanh hay chậm cũng bị ảnh hưởng theo.

Ở một số trường hợp, chị em có thể vốn đã có kinh nguyệt không đều nên khi dừng thuốc phải chờ đợi khá lâu, thậm chí việc thụ thai cũng có thể khó khăn hơn. Chị em cần thăm khám sức khỏe thường xuyên và có những tư vấn cụ thể về tình trạng cơ thể khi quyết định sử dụng phương pháp này bạn nhé.Nên tham khảo tư vấn bác sỹ và thực hiện tiêm tại các cơ sở y tế

5. Các đối tượng không nên sử dụng thuốc

Nếu các chị em thuộc vào một trong số các trường hợp sau đây thì không nên dùng biện pháp tránh thai bằng tiêm thuốc.

  • Các bạn nữ dưới 16 tuổi tránh không sử dụng biện pháp này.
  • Phụ nữ trong thời kỳ mang thai hoặc đang nghi ngời có thai.
  • Người đang bị các bệnh như ung thư vú, ung thư buống trứng hoặc nghi ngờ có khối u vú.
  • Phụ nữ đang bị các bệnh mãn tính như lao phổi, động kinh, bệnh cao huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh tiểu đường, tuyến giáp, bệnh gan mật..
  • Người mắc các bệnh về suy giảm miễn dịch như HIV/AIDS, người mắc các bệnh lây truyền qua đương tình dục STD.
  • Người đã từng có các xuất huyết bất thường.
  • Người bị các tác dụng phụ khi sử dụng thuốc tránh thai.

Trên đây là các thông tin hữu ích về việc sử dụng biện pháp tránh thai bằng tiêm thuốc để chị em cân nhắc khi có nhu cầu sử dụng phương pháp này. Các thông tin mang tính tham khảo cao và phục vụ nhu cầu tìm hiểu của chị em.

Việc quyết định có sử dụng hay không vẫn cần được sự tư vấn kỹ càng của bác sỹ chuyên môn. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc về nhà và tự thực hiện biện pháp tiêm vì có thể gây ra những nguy hiểm khó lường bạn nhé!

Xem thêm:

Hướng dẫn lựa chọn biện pháp tránh thai an toàn hiệu quả khi cho con bú

Hướng dẫn TRÁNH THAI chi tiết nhất cho hai vợ chồng

bluecare https://bluecare.vn/app

Bấm vào ảnh để tải App Bluecare

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*