Phản xạ xuống sữa – điều kiện quan trọng để vắt/hút sữa thành công

Vắt/Hút sữa là một kỹ năng cần học hỏi, không tự nhiên có thể vắt/hút được hiệu quả, vì nó không đúng với sinh lý bình thường. Vì là kỹ năng nên để vắt/hút sữa thành công cần học hỏi, ban đầu có thể được rất ít, mẹ đừng nản chí khi mới tập vắt hay hút sữa.  nhưng theo thời gian, chừng 1-2 tuần, mẹ sẽ quen, sẽ thành thạo hơn, sẽ vắt/hút được nhiều hơn.

I. PHẢN XẠ XUỐNG SỮA LÀ GÌ?

Cho dù mẹ vắt sữa bằng tay hay bằng máy, dùng máy đôi hay máy đơn, thì phản xạ này đều cần phải có. Khi bé bú mẹ trực tiếp, miệng và lưỡi bé tiếp xúc trực tiếp ti mẹ, kích thích quầng vú và đầu ti mẹ.

-> Não bộ tiết ra oxytocin

-> các nang sữa co thắt đồng loạt

-> sữa được phóng ra đồng loạt ở các nang sữa

-> tạo phản xạ xuống sữa.

Cảm giác của mẹ lúc này: tê tê châm chít ở ngực 2 ngực, hoặc chảy sữa.

để vắt/hút sữa thành công

Mẹ nào cũng có cảm giác này?

-> Không đúng! Có mẹ cảm nhận được, có mẹ không. (3)

30% các mẹ không cảm nhận được phản xạ này (3).

Hầu hết các mẹ chỉ cảm nhận được phản xạ xuống sữa lúc bắt đầu, những phản xạ xuống sữa sau đó sẽ không cảm nhận được (mặc dù nó vẫn xảy ra)

NHƯNG: gọi là bú/hút hiệu quả thì lúc nào cũng phải có phản xạ này (dù mẹ có cảm nhận được hay không)

Chỉ khi bé bú hay hút sữa thì phản xạ xuống sữa mới xảy ra?

-> Không đúng!

Một số mẹ chỉ cần nhìn hình con, nghe tiếng con khóc, ngửi mùi quần áo con, nhìn thấy cái máy hút sữa hay vải áo mẹ đang mặc đụng vào đầu vú là phản xạ xuống sữa cũng xuất hiện (1, 2)

Một cữ bú có mấy lần xuống sữa?

Trong nghiên cứu của Kent (3):

– Khoảng 75% các mẹ có hơn 1 lần xuống sữa.

– Trung bình mỗi bên xuống sữa khoảng 2,2 lần

– Phản xạ xuống sữa càng nhiều lần thì bé càng nhận được nhiều sữa.

Phản xạ xuống sữa kéo dài bao lâu?

Mất khoảng 1-2 phút để kích thích phản xạ xuống sữa. Phản xạ này kéo dài trung bình khoảng 3 phút. Tuy nhiên mẹ có thể cẩm nhận được nó chừng 20-30 giây.

II. NHỮNG YẾU TỐ ỨC CHẾ PHẢN XẠ XUỐNG SỮA:

– Stress: thường gặp trong những lần đầu tập vắt/hút sữa, khi mẹ có chuyện buồn trong gia đình

– Áp lực về thời gian: đi làm không có nhiều thời gian hút sữa

– Áp lực từ những người xung quanh: ông bà, hàng xóm nhìn nhận việc hút sữa là không nên làm

– Áp lực chăm con, không có người phụ giúp

III. MÔI TRƯỜNG GIÚP KÍCH THÍCH PHẢN XẠ XUỐNG SỮA:

– Hút sữa ở nơi quen thuộc, ngồi thoải mái, một số mẹ có thể hút ở tư thế nằm cũng khá thoải mái.

– Hạn chế sự gián đoạn trong khi hút sữa: nhờ người nhà hỗ trợ trông coi bé,… Nếu là ở cơ quan, kiếm một phòng kín hay 1 góc kín, xoay mặt vào trong, dùng áo choàng cho con bú trùm lên người. Dĩ nhiên chỉ hạn chế ở mức có thể, nhiều mẹ không có người giúp, vừa hút sữa vừa trông con thì cũng phải chấp nhận.

– Không nhìn chằm chằm vào cái máy hút sữa để xem sữa có ra không, vì nhìn chằm chằm vào sẽ khiến mẹ stress áp lực, điều này ức chế sự xuống sữa

– Trong khi hút sữa, hãy mở ti vi/điện thoại xem phim, xem hài, nghe nhạc… hãy thoải mái đầu óc

– Có thể tự tạo một quy trình quen thuộc trước khi hút sữa, ví dụ ngồi nhắm mắt hít thở sâu tưởng tượng mình đang ở bãi biển hay một nơi có cảnh đẹp thật đẹp trong vài phút -> chườm ngực bằng khăn ấm -> massage ngực quầng vú đầu ti.

– Để quần áo đã mặc của con kế bên, hay nhìn vào hình của bé, tưởng tượng bé đang bú trực tiếp, hay mở ghi âm giọng của bé.

– Bé bú 1 bên, mẹ vắt hay hút bên còn lại song song

– Trong quá trình vắt/hút sữa, nên dừng lại xen kẽ vài lần để massage

IV. KỸ THUẬT MASSAGE VÊ QUẦNG VÚ ĐẦU TI:

Các mẹ có thể xem nhiều thông tin trên mạng, nhiều cách massage để kích thích phản xạ xuống sữa, mẹ cứ áp dụng và xem cách nào thích hợp với mình, miễn cách đó giúp mẹ dễ xuống sữa là được. Mẹ có thể tham khảo cách dưới đây:

Khi massage vê quầng vú đầu ti, mẹ không cần phải tuân theo 100% theo hướng dẫn. Mục đích của việc massage giúp mẹ thư giãn, sau đó là kích thích dây thần kinh quanh quầng vú và đầu ti.

Cả quá trình massage vê quầng vú đầu ti cần khoảng 1-2 phút, tùy từng mẹ. Nếu mới 30 giây sữa đã xuống thì mẹ vắt hay hút luôn, không cần làm đủ thời gian đưa ra. Ưu tiên cho thời gian vê quầng vú và đầu ti nhiều hơn massage ngực, vì các dây thần kinh kích thích phản xạ xuống sữa nằm ở quanh quầng vú đầu ti.

để vắt/hút sữa thành công

Có thể chỉ đơn giản là dùng 2 lòng bàn tay xoa bóp nhẹ nhàng 2 bầu ngực (khoảng 30 giây). Dùng 5 ngón tay chụm lại vê quầng vú đầu ti, lực vê không quá nhẹ, cũng không quá mạnh gây đau, đủ “phê” là được. Vê cho tới khi xuống sữa thì dừng, rồi thực hiên vắt tay hay hút máy.

Một số loại máy có chế độ massage, nếu mẹ dùng chế độ massage của máy mà sữa xuống dễ dàng thì không cần massage bằng tay. Nếu chế độ massage của máy không giúp mẹ kích thích được phản xạ xuống sữa, mẹ thử massage bằng tay xem sao, nếu “phê” thì dùng massage tay luôn, không cần massage bằng máy trở lại.

V. NGUYÊN TẮC CHUNG ÁP DỤNG PHẢN XẠ XUỐNG SỮA VÀO VẮT/HÚT SỮA:

Không có phương pháp nào có thể rút sữa khỏi ngực mẹ một cách hiệu quả như việc bé bú trực tiếp.

Lý do: miệng, lưỡi, hàm trên, hàm dưới của bé tạo ra cơ chế kích thích đầu ti – quầng vú, và tạo ra cơ chế nút, áp lực nút một cách tự nhiên mà việc dùng tay hay dùng máy không thể nào thay thế được.

Chìa khóa để vắt/hút sữa thành công: Kích thích phản xạ xuống sữa.

Cần kích thích phản xạ xuống sữa trước khi vắt/hút và xen kẽ trong quá trình vắt hút.

Tài liệu tham khảo:

1. Cobo, E. Characteristics of the spontaneous milk ejecting activity occurring during human lactation. J Perinat Med 1993; 21:77-85

2. Hartmann, P. control of breast function through out the lactation cycle in women. Presented at the International Lactation Consultant Association Conference, Boca Raton, Florida, July 2002.

3. Kent, J. Physiology of expression of breast milk, part 2. Presented at the Medela Innovations in Breast Pumps Research Conference, Boca Raton , Florida, July 2002

Viết bài: BS Lê Ngọc Anh Thy

Click vào ảnh để xem chi tiết

Xem thêm:

Làm sao để bé ti mẹ trở lại

bluecare
Bấm vào ảnh để tải App Bluecare
bluecare https://bluecare.vn/app

Bấm vào ảnh để tải App Bluecare